Nieuws

Event

Vacature

TIP Tool

02/11/23
Ruim 8 miljoen volwassenen zijn onvoldoende mediawijs

Dat meldt Mary Berkhout-Nio, programmadirecteur bij Netwerk Mediawijsheid, op basis van onderzoek door Kantar-Public. Hoewel het iets beter gesteld is met de mediawijsheid van Nederlanders dan vijf jaar geleden, wordt deze ontwikkeling ingehaald door de razendsnelle manier waarop media en technologie zich ontwikkelen. Volgens haar is het dan ook van levensbelang dat iedereen in Nederland mediawijs is. Uit dit onderzoek door Kantar Public blijkt onder meer dat 58% van de volwassen Nederlanders boven de 18 jaar (8,4 miljoen mensen) onvoldoende mediawijs is. Onder jongeren tussen de 12 en 18 jaar is dit aantal 0,7 miljoen. In totaal zijn dus bijna 9,1 miljoen Nederlanders onvoldoende mediawijs. Het Commissariaat voor de Media constateert in dat kader, in de net gepubliceerde Mediamonitor 2023, dat het mediagebruik, vooral van jongeren, zich in toenemende mate online af en op platforms van grote internationale spelers afspeelt.

Ontwikkelingen in sneltreinvaart
Op het eerste gezicht zie je een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2018, toen een vergelijkbaar onderzoek werd gedaan onder volwassenen en jongeren. Het niveau van mediawijsheid werd toen vastgesteld op basis van het Mediawijsheid Competentiemodel uit 2012. ‘We zien dat mensen weliswaar mediawijzer zijn geworden, mede door de coronapandemie, maar het is lastig bij te blijven omdat het digitale medialandschap zo snel verandert’, aldus Mary. ‘Dit geldt voor alle lagen van de samenleving. Er gebeurt ook zo veel met media. Denk alleen al aan de opkomst van generatieve AI, zoals ChatGPT. De steeds geloofwaardiger wordende deepfakes, de stroom aan nieuwe apps die erbij komen en ga zo maar door.’

Het omgaan met media wordt voor veel mensen steeds ingewikkelder
‘Het omgaan met media wordt voor veel mensen steeds ingewikkelder. Download je die app nu wel of niet, durf je op die link te klikken, maak je een account op TikTok of houd je het bij Facebook? Allemaal keuzes waar veel mensen de gevolgen niet van kunnen overzien en dat maakt ze onzeker. En dat mensen het tempo niet meer kunnen volgen, speelt in alle lagen van de samenleving.’

Gebrek aan een kritische houding
Het onderzoek van Kantar-Public laat verder zien dat Nederlanders nog te weinig kennis hebben over hoe media tot stand komen. Zo is het opvallend dat 77% van de Nederlanders niet nadenkt over verdienmodellen van internetbedrijven, zoals bijvoorbeeld de advertentie-inkomsten via zoekmachines. 70% denkt niet na over de kleuring van het nieuws. Meer dan de helft van de volwassenen lijkt niet bezorgd te zijn over nepnieuws en desinformatie, een percentage dat nog hoger is onder jongeren.

Een gezonde digitale balans
Ook de worsteling met een gezonde digitale balans komt duidelijk uit het onderzoek naar voren. Zo vindt 40% van de jongeren zichzelf door hun mediagebruik minder productief in het dagelijks leven dan zij zouden willen. Dat is een fors verschil met volwassenen, waar dat aantal slechts 19% is. Ook worstelen jongeren met het aanpassen van hun gedrag wanneer mediagebruik te ongezond wordt. Bijna 60% geeft aan hier niet toe in staat te zijn, tegenover 40% van de volwassenen. Jongeren ervaren niet alleen een afname in productiviteit door mediagebruik, maar er wordt ook weinig over gesproken. Meer dan de helft van de jongeren denkt niet na over de digitale omgangsvormen (56%) en drie op de vijf jongeren bespreekt dit probleem niet met anderen.

Commissariaat voor de Media constateert kloof tussen ouderen en jongeren
Het mediagebruik, vooral van jongeren, speelt zich in toenemende mate online af en op platforms van grote internationale spelers. De kloof tussen het mediagebruik van jongeren en oudere leeftijdsgroepen wordt steeds groter. Dat blijkt uit de Mediamonitor 2023, die het Commissariaat voor de Media publiceerde. De uitdaging voor zowel mediabeleid als de mediasector is om onafhankelijk en divers media-aanbod te blijven waarborgen in het licht van deze ontwikkelingen. En om een nieuwe generatie in een online omgeving in contact te laten komen met kwaliteitsmedia en professionele journalistiek. Daarom is het belangrijk dat beleidsmakers nadenken over zichtbaarheid van professionele journalistiek, met name in de online omgeving.

Het vertrouwen in (nieuws) berichten van traditionele media is veel groter dan die via sociale media
De snelle ontwikkeling van het digitale landschap maakt dat Nederlanders meer vertrouwen hebben in het de berichten en het nieuws van traditionele media. Dat blijkt uit het laatste Trends in Digitale Media Onderzoek door GfK. Het vertrouwen in de berichten en nieuws van traditionele media zoals TV, radio, nieuwssites en -apps en dagbladen is veel groter dan in nieuws via sociale media. Bijna driekwart van alle ondervraagden geeft het nieuws via social media een onvoldoende. Actualiteiten/journaal op TV is het meest vertrouwd. Traditionele nieuwsmedia zoals TV, radio en dagbladen zagen het rapportcijfer met 3 procentpunten toenemen.

Figuur: In welke mate heeft u vertrouwen in de berichten en het nieuws van de verschillende nieuwsmedia?
Bron: GfK Trends in Digitale Media

Deze tekst is een samenvatting van het artikel van Netwerk Mediawijsheid aangevuld met informatie uit het laatste GfK Trends In Digitale Media onderzoek en de net gepubliceerde Mediamonitor 2023 van het Commissariaat voor de Media.

Print Friendly, PDF & Email

Vergelijkbare artikelen

Meer events

Meer vacatures

Andere Release Notes

01/02/23

Negen van de tien Nederlanders kijkt live TV-programma’s

Nieuws Onderzoek Persberichten

Belangrijkste video-ontwikkelingen uit Trends in Digitale Media 2022 Uit het onlangs verschenen Trends in Digitale Media onderzoek blijkt dat negen van de tien (90%) Nederlanders

Topics: Tijdsbestedings- onderzoek Mediatijd

15/12/22

De Adland mediabubbel: Mediaprofessionals overschatten het online mediagebruik van de gemiddelde Nederlander

Nieuws Onderzoek

Mediabrands en Motivaction hebben in samenwerking met de MWG en Adformatie het mediumgebruik van ‘Adland’ onderzocht. Gebruiken mediaprofessionals dezelfde media als andere Nederlanders? En hebben

20/05/22

Tom de Bruyne: Wat is de rol van media in onze samenleving

Inspiratie Kijktip Nieuws

Screenforce heeft marketingdeskundige Tom de Bruyne gevraagd om in een presentatie zijn visie te geven over de rol van media in onze samenleving en hoe

16 maart

Foto’s TV Jaarrapport 2022

Donderdag 16 maart presenteerde Screenforce het TV Jaarrapport van 2022. Bekijk hier alle foto’s van

12 december

Webinar: De Kracht van Creatie

Ben je ook benieuwd hoe je de impact van commercials kunt verhogen? Samen met neuromarketingbureau

11 januari

Koffiedik Kijken | VIA

Koffiedik Kijken is dé nieuwjaarsbijeenkomst van de media, marketing- en communicatiebranche. Diverse sprekers nemen een

Kennismanager Data & Research

bvA netwerk van merkleiders is op zoek naar een ambitieuze en analytisch sterke data- en researchspecialist die de inspanningen van bvA

Team Manager Data Science

Als Team Manager Data Science geef je leiding aan een team van acht data scientists die dataproducten bouwen die een directe

Communicatieadviseur

Fremantle is per direct op zoek naar een Communicatieadviseur. Je werkt nauw samen met jouw communicatie teamgenoten maar natuurlijk ben je

Releasenote 28/11/2023 – Dashboard

Het TIP-Dashboard is een nieuw menu op de TIP-webapplicatie waarmee je in één oogopslag alle relevante gegevens over jouw campagne op één scherm te zien

Releasenote 31/3/2022 – Uitzendinstructies

De ontwikkeling van TIP is in volle gang. Om het inkoopproces nog efficiënter te maken is een nieuwe functionaliteit toegevoegd: het opgeven van uitzendinstructies voor

Release note 27/07/2021 – GRP module

TIP is het gezamenlijke TV-inkoop platform van Ster, Talpa Network, Ad Alliance of ORN. Het gebruik van TIP wordt door Screenforce kosteloos aangeboden aan bureaus

Release note 25/05/2021 – Monitoring van storingen

Op dinsdag 25 mei is TIP uitgebreid met een nieuwe functionaliteit: monitoring van storingen. Hierdoor kunnen TIP gebruikers op een geautomatiseerde wijze inzicht krijgt in

Release note 26/10/2020 – Status aangeleverde commercials

Op maandag 26 oktober is een nieuwe update doorgevoerd in TIP. Vanaf deze datum kun je de status van aangeleverde commercials bekijken. Naast dat je

Release note 01/10/2020 – TIP & tutorials

TIP bevat nu extra informatie over de uitgezonden spots en tutorials over de hoofdmenu’s. In TIP vind je een aantal belangrijke functionaliteiten die het gehele

Release note 29/05/2020 – TV-campagnes aanvragen

Vanaf mei is het mogelijk om in TIP TV-campagnes aan te vragen. Campagnes aanvragen Ga nadat je bent ingelogd in TIP naar aanvragen – nieuwe

Release note 30/01/2020 – API

TIP is uitgebreid met een interface (API) waarmee adverteerders en bureaus hun TV-campagnes direct en real time kunnen inlezen in door hun gebruikte software. Met