De rol van sociale media als nieuwsbron groeit, terwijl Nederlanders ook steeds vaker in aanraking komen met desinformatie. In dat speelveld staat het vertrouwen in nieuwsmedia onder druk. De nieuwe Nationale Vertrouwensmonitor Media 2025 van Newcom en Pinch laat zien hoe deze ontwikkelingen samenkomen en elkaar mogelijk versterken. Screenforce zet de belangrijkste inzichten op een rij en vertaalt ze naar wat dit betekent voor nieuwsprogrammering op TV.

Vertrouwen staat onder druk, maar niet overal
Het algemene vertrouwen in nieuwsmedia krijgt in Nederland nog slechts een krappe voldoende (6,7), waarbij één op de drie Nederlanders een 6 of lager geeft.
Tegelijkertijd zijn de verschillen tussen typen media groot, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Landelijke en regionale nieuwsmerken scoren aanzienlijk hoger op vertrouwen dan sociale media. Dat laat zien dat niet alle mediacontexten gelijk zijn als het gaat om geloofwaardigheid.

Dit sluit aan bij de vele onderzoeken die aantonen dat vertrouwen in traditionele media als TV groter is dan in nieuwe media. Onderzoeken die bovendien aantonen dat vertrouwen in een premium medium kan doorwerken in hoe merken worden ervaren.

De paradox: meer gebruik sociale media, minder vertrouwen
Hoewel het vertrouwen in sociale media als nieuwsbron duidelijk lager ligt, gebruikt bijna 7 op de 10 Nederlanders deze kanalen wél in meer of mindere mate voor nieuwsconsumptie.

Daar komt bij dat de groep ‘nieuws-ongeïnteresseerden’ de afgelopen jaren is verdubbeld naar ruim 2 miljoen Nederlanders, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Die stijging was in 2024 ten opzichte van 2022 groter dan in 2025 ten opzichte van 2024 en in dus met de laatste meting afgevlakt. In deze ontwikkeling zit tussen 2022 en 2024 mogelijk een effect van corona. In 2022 zaten we nog in de coronapandemie, een periode waarin nieuws aantoonbaar in grotere mate werd geconsumeerd.

De ‘nieuws-ongeïnteresseerden’ is een groep die relatief vaak uitsluitend vertrouwt op sociale media als informatiebron. Hier ontstaat een duidelijke paradox: bereik verschuift deels naar sociale media, maar vertrouwen is daar juist het laagst. Dit vergroot het belang van kwalitatieve, betrouwbare mediaomgevingen als tegenwicht.

Tegelijkertijd is het belangrijk om deze ontwikkeling in perspectief te plaatsen. Nog altijd volgt een grote meerderheid van de Nederlanders het nieuws: ongeveer 85% geeft aan één of meer nieuwsmerken te gebruiken, een aandeel dat stabiel is ten opzichte van eerdere metingen. Wat wel verandert, is de manier waarop dat gebeurt. Binnen de groep nieuwsgebruikers verschuift het zwaartepunt iets van intensieve volgers naar meer pragmatische nieuwsconsumptie.

Desinformatie raakt vooral jongere doelgroepen
Ruim 4 op de 10 Nederlanders geeft aan regelmatig of vaker desinformatie of nepnieuws tegen te komen. Opvallend is dat jongeren, niet-stemmers en rechts georiënteerden dit relatief vaker rapporteren.

Een logische verklaring is dat deze groepen vaker gebruikmaken van sociale media als nieuwsbron. Daarmee worden zij simpelweg vaker blootgesteld aan minder gecontroleerde informatie. Tegelijkertijd kan dit ook betekenen dat zij alerter zijn op wat zij tegenkomen en desinformatie sneller herkennen of benoemen.

Vertrouwen en merkwaarde gaan hand in hand
Het onderzoek laat zien dat vertrouwen sterk samenhangt met merkwaardering (NPS): hoe hoger het vertrouwen in een nieuwsmerk, hoe hoger de aanbevelingsscore, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Nieuwsmerken op sociale media staan linksonder in de grafiek. Zij krijgen een lager rapportcijfer en worden minder aanbevolen. Terwijl landelijke en in minder mate regionale nieuwsmerken een hoog rapportcijfer krijgen en vaker worden aanbevolen. Deze relatie is direct relevant voor adverteerders. Media die vertrouwen opbouwen bij hun publiek, creëren ook een omgeving waarin merken sterker kunnen presteren.

Nieuws als fundament onder live TV
Een ontwikkeling die niet expliciet in het onderzoek zit, maar wel naadloos aansluit: de rol van lineaire TV verschuift steeds sterker richting live content. Nieuws, van actualiteitenprogramma’s tot breaking news, speelt daarin een centrale rol. Het is een belangrijke USP van lineaire TV binnen het veranderende medialandschap, waar on-demand en sociale media een steeds grotere rol spelen. Nieuwsprogrammering is actueel, urgent en redactioneel gecontroleerd en staat daarmee garant voor bereik en brand- safety. In een landschap met meer desinformatie en lager vertrouwen in nieuwsmedia neemt de waarde daarvan verder toe. Voor adverteerders betekent dit: schaal, zekerheid en aandacht in één context.

Conclusie
De Nationale Vertrouwensmonitor laat een duidelijke ontwikkeling zien: vertrouwen in nieuwsmedia staat onder druk, terwijl het verschil tussen betrouwbare en minder betrouwbare bronnen juist groter wordt. In dat speelveld groeit de waarde van premium, redactioneel gecontroleerde omgevingen. Live content op TV, zoals nieuwsprogrammering, speelt daarin een sleutelrol. Voor merken betekent dit dat niet alleen bereik telt, maar vooral ook de context waarin dat bereik wordt gerealiseerd.

Dit artikel is een samenvatting door Screenforce van het onderzoek van Newcom en Pinch. De presentatie van het onderzoek is hier te vinden.